Buscar en este blog

viernes, 26 de agosto de 2011

POEMAS/PJESME DE VISNJA MILOHNIC ROJE




(Traducción al croata de Željka Lovrenčić)




AUTORREFERENTE


Epicúrea, a veces,
otras, franciscana:
nunca supe
de puntos cardinales.
El mar me guió entre ellos
hasta que caí en la prisión 
de los sentidos.
El eco no viene a mi oído
y mis ojos
no acarician la belleza.
El perfume huye de mi piel
y la boca no quiere más besos.

Mis manos palpan 
la memoria perdida.




VEZANO UZ MENE


Jednom epikurejka
drugi put franjevka:
nikada nisam znala
strane svijeta.
Među njima vodilo me je more
sve dok me nisu zarobili osjećaji.
Jeka ne dopire do moga uha
i moje oči
ne miluju ljepotu.
Miris je pobjegao s moje kože
a usta ne žele više poljubaca.

Moje ruke dotiču
izgubljeno sjećanje.

  

PALOMA


Todos los días
me visita una paloma coja:
gris y blanca, como mi cerebro
perdido en el tiempo.


Ella conserva 
la memoria de mi ventana
y yo tan sólo
la cojera de mis años.


  
GOLUBICA


Svakoga dana
posjećuje me hroma golubica:
siva i bijela, poput mojega mozga
izgubljena u vremenu.

Ona čuva
uspomenu na moj prozor
a ja samo hromost svojih godina.




VEJEZ


Mi ángel de la guarda envejece:
sordo y somnoliento.

Un pájaro solo ya no canta y viene a mi ventana.

En mis manos,
aparecen sombras de un desconocido continente;
mis piernas se rebelan, los ojos ven claros
sólo
los recuerdos
pero,
se velan a la luz presente.

Se han ido los amigos envueltos en su capa,
La columna empequeñece,
se aferra a la piel del rostro,
a su sonrisa.

El río caudaloso ya no trae agua.

  

STAROST



Moj anđeo čuvar stari:
gluh i sanjiv.

Osamljena ptica više ne pjeva i ne dolazi na moj prozor.

U mojim rukama,
pojavljuju se sjene nepoznatoga kontinenta;
moje se noge bune, oči jasno vide
samo
uspomene,
ali
bdiju nad postojećem svjetlosti.
Otišli su prijatelji obavijeni svojim ogrtačima,
kralježnica slabi,
priljubljuje se uz kožu lica,
uz njegov osmijeh.

U bogatoj rijeci više nema vode.


HAI-KU


Yo revivo tus ojos,
amor temprano,
perdidos en la muerte.


HAI-KU



Oživljujem tvoje oči,
ranu ljubav,
izgubljene u smrti.



RELÁMPAGOS DE CUBA

Para mi hijo Andrés


I


Poco fue el dólar del funeral del abuelo.
Poco el del sordomudo inquieto.

Tal vez los cinco del corazón de chocolate
para la novia de San Valentín
me absuelvan mañana de mis remordimientos
en Villa Santa Clara.

II


Su mano me mostraba la boca sin dientes,
su cara la simetría de un campo arado,
la ropa, el desorden de los años viejos.

Le entregué el pan con cerdo cubano
y mis ojos lloraron su futuro incierto.

III


El puño del guerrillero argentino
no se cerró tan fuerte sobre el arma,
como el del viejo mulato silencioso,
sobre el dólar odiado,
mientras se perdía en la multitud cantante.

IV


La iglesia más antigua de Cuba
tiene a la Virgen Inmaculada con la nariz rota
y los bancos vacíos.

Abre sus puertas a las ocho,
deja entrar el viento nocturno
y escucha el ritmo de un son cubano.


V


Mis guías sonrientes son Rafael y Justo.
El arcángel vengador y el juez ciego.
Detienen mi mano extendida al niño,
quieren cerrar mis ojos y apagar mi corazón.

No pasarán.

No vencerán.

Permitiré tan solo que bailen
un mambo conmigo.


VI


Tu estatua corta el aire.
La llamita  perenne titila
y no se apaga.
Tu cuerpo está ahí.

El pueblo cubano tal vez llora.

¿Dónde está tu Idea, Comandante Che Guevara?


VII


En el baño público de Santa Clara
me dieron pedazos del diario “La Juventud Rebelde”,
envoltorios de blancos dulces cubanos.

Una vieja obesa que salía me dijo “brava”:
- no mire tanto,
Aquí todo está muy limpio.

VIII


¿Tiene un pedazo de jabón, señora,
me pregunta despacio la vieja negra.
Me odio por tener tez blanca,
oler a “Viento verde” y las manos limpias.
Y no tener jabón.

Me invade el recuerdo del momento doliente
cuando una pérfida italiana
le preguntó a  mi madre:
¿quieres un pedazo de pan, sucia inmigrante eslava?

Huyo de allí como antes
sollozando mi desesperado silencio.


IX


(“Nombres comunes”)

Isidra camina muy lento.
Eulalia habla fuerte.
Amarilis tiene bigotes.
Odalis mira el horizonte.
Mydolly no es bella.
Odamí es triste...
Ladislav incrimina a sus padres
y a mi me llaman “Visni”
o simplemente,
no me llaman.



BLESKOVI S KUBE


Sinu Andrésu          

I

Nije bio dovoljan dolar za djedov pokop.
Ni onaj koji je dao nemirni gluhonijemi čovjek.

Možda me pet dolara iz čokoladnoga srca
za zaručnicu Svetoga Valentina
sutra oslobode grižnje savjesti
u Villi Santa Clara.

II

Njegova ruka pokazivala mi je bezuba usta,
lice sklad oranice,
odjeća, neurednost poodmaklih godina.       

Darovala sam mu kruh s kubanskom svinjetinom,
i moje su oči plakale zbog njegove neizvjesne sudbine.

III

Šaka argentinskoga gerilaca
nije tako snažno stisnula oružje
kao ona staroga šutljivoga mulata
omraženi dolar,
dok se gubio u mnoštvu koje je pjevalo.

IV

Najstarija crkva na Kubi
ima Bezgrješnu djevicu razbijena nosa
i prazne klupe.

Otvara svoja vrata u osam sati,
pušta noćni povjetarac
i sluša ritam kubanskih zvukova.

V

Moji su nasmiješeni vodiči Rafael i Justo.*
Arhanđeo osvetnik i slijepi sudac.     
Zaustavljaju moju ruku pruženu djetetu,
žele mi zatvoriti oči i ugasiti mi srce.

Neće proći.

Neće pobijediti.
      
Dopustit ću samo da otplešu
mambo sa mnom.

*Pravednik. (op. prev.)



VI 

Tvoj kip presijeca zrak.
Treperi vječni plamičak
i ne gasi se.
Tvoje je tijelo tamo.

Kubanski narod možda plače.

Gdje je tvoja Zamisao, komandante Che Guevara?

VII

U javnome zahodu u Santa Clari
dali su mi komad lista „La Juventud Rebelde“*,
omot bijelih kubanskih slatkiša.

Izašavši, jedna mi je debela starica rekla: „curo“,
- nemojte toliko gledati,
ovdje je sve jako čisto.

*Buntovna mladež. (op. prev.)    


VIII

Imate li komad sapuna, gospođo?,
upitala me je polako stara crnkinja.
Mrzim se jer imam bijelu put,
jer mirišem na „Zeleni vjetar“ i imam čiste ruke.
I jer nemam sapun.

Obuzima me uspomena na bolan trenutak
kad je jedna podmukla Talijanka
upitala moju majku:
želiš li komad kruha, prljava slavenska useljenice?

Bježim odande
opraštajući se uz suze.

Tišina.       

IX

(„Obična imena“)
(„Nombres comunes“)

Isidra hoda jako polagano.
Eulalia govori izrazito glasno.
Amarilis ima brkove.
Odalis gleda prema obzorju.
Mydolly nije lijepa.
Odamí je tužna…
Ladislav optužuje svoje roditelje
a mene zovu „Visni“
ili me, jednostavno,
ne zovu.



DE MILÁN A SANTIAGO


Mapocho: la llegada. Catorce años, el cabello rubio, acento extranjero. Eusebio Lillo, Toesca, Plaza Brasil, Salvador Donoso: pobreza, estudio, ilusiones: Chile.
Manuel Antonio Maira: belleza de reina, Arturo. El diploma en Independencia, en Alférez Real la mujer. San Isidro, el hijo bien amado.
En San Antonio y Diagonal Paraguay, trabajo, diagnósticos y tratamientos, amor a los pobres, gratitud y fatiga. Temores y éxitos.
Siempre Santiago como un contrapunto, su inquieto devenir en las entrañas.
Recoleta en la distancia próxima, pero antes, la calle Bandera: “...Alguien me espera...”


OD MILANA DO SANTIAGA


Mapocho*: dolazak. Četrnaest godina, plava kosa, strani naglasak. Eusebio Lillo*, Toesca*, Plaza Brasil*, Salvador Donoso*: siromaštvo, studij, iluzije: Čile.
Manuel Antonio Maira*: ljepota kraljice, Arturo. Diploma u Ulici Independencia*, u Alférez Realu* žena. San Isidro*, voljeni sin.
U San Antoniju* i Diágonal Paraguay*, posao, dijagnoze i liječenja, ljubav prema sirotinji, zahvalnost i napor. Strahovanja i uspjesi.
Santiago uvijek kao kontrapunkt, njegovo nemirno nastajanje u utrobi.
Recoleta* na bliskoj udaljenosti, prije nje Ulica Bandera*: “ Netko me očekuje…“




* Lokaliteti i ulice u Santiagu. (op. prev.)


VIŠNJA MILOHNIĆ ROJE nació en la ex Yugoslavia (hoy  República de Croacia) el 30 de noviembre de 1932 y falleció en Santiago de Chile el 11 de julio de 2011. Médico Cirujano por la Universidad de Chile, se especializó en Ginecología-Obstetricia y en Esterilidad Conyugal. Realizó estudios de postgrado en Francia, Suecia e Inglaterra. Ejerció brillantemente su profesión hasta mediados de los años noventa. Viajó por gran parte del mundo, conociendo los cinco continentes, practicando la medicina y siempre con un incansable espíritu aventurero. En 1959 contrajo matrimonio con el bioquímico y ex decano de la Facultad de Química y Farmacia de la Universidad de Chile, Juan Alberto Morales Malva, con quien tuvo dos hijos: Dunja (1970-1976) y Andrés (1962). Mientas estudiaba la carrera de Medicina recibió el Premio del “Pen Club” de Chile para jóvenes escritores por uno de sus cuentos inéditos. Su obra se encuentra parcialmente traducida al croata y ha sido publicada en algunas revistas literarias como “Descontexto” y otras en Internet. El año 2003 publicó la plaquette de poemas Relámpagos de Cuba (RIL Editores, Santiago de Chile). En sus propias palabras, Višnja se describía como:Concebida en Macedonia, prófuga de un aborto anunciado, nací en un país inexistente y, a veces, lloro viviendo. Obsesionada con los relojes, los azules y la lluvia, me escucho poco y veo al mundo puntillista y negro. Crédula de los viejos medicamentos y las supercherías del amor, arrastro los años idos en las miradas mías y prestadas.




VIŠNJA MILOHNIĆ ROJE rođena je u bivšoj Jugoslaviji (danas Hrvatskoj) 30. studenoga 1932., a umrla je u Santiagu 11. srpnja 2011. Na Čileanskome sveučilištu diplomirala je medicinu i  specijalizirala ginekologiju i poroditeljstvo te bračnu neplodnost. Poslijediplomski studij polazila je u Francuskoj, Švedskoj i Engleskoj. Svoju je profesiju vrlo uspješno obavljala sve do devedesetih godina prošloga stoljeća. Zahvaljujući medicini i svojemu neumornome pustolovnome duhu, proputovala je veći dio svijeta te upoznala svih pet kontinenata. Godine 1959. udala se za biokemičara i bivšega dekana Kemijskoga i farmaceutskoga fakulteta na Čileanskome sveučilištu, Juana Alberta Moralesa Malvu s kojim je imala dvoje djece: Dunju (1970.-1976.) i Andrésa (1962.) Još kao studentica medicine, za jednu od svojih neobjavljenih pripovijedaka, primila je nagradu čileanskoga „Pen Cluba“ za mlade pisce. Njezini su zapisi djelomično prevedeni na hrvatski jezik i objavljeni u nekim književnim časopisima -  primjerice, „Desentexto“, te na Internet stranicama. Godine 2003. objavila je kratku zbirku pjesama „Relámpagos de Cuba“ (RIL Editores, Santiago de Chile). Višnja je za sebe govorila: „Začeta u Makedoniji, izbjegla najavljeni pobačaj, rođena sam u nepostojećoj zemlji i ponekad, živeći plačem. Opsjednuta satovima, plavetnilom i kišom, rijetko slušam samu sebe i svijet mi se čini pointilističkim i mračnim. Vjerujući u drevnu medicinu i ljubavne varke, vučem protekle godine u svojim i tuđim pogledima.  

miércoles, 24 de agosto de 2011

POEMAS DE ANDRÉS MORALES MILOHNIC / PJESME ANDRÉS MORALES MILOHNIC









(Traducción al croata 
de Željka Lovrenčić)


ABANDONO


El dios que me protege está cansado.
Su nave detenida sin el viento
se rompe en el contorno de la playa.

El hada que me llama ni susurra
ni canta, ni ilumina alguna noche
de muerte presentida o en vigilia
enferma de dolor, de hueso y carne.

El ángel protector vuela perdido,
el dado de mi suerte está gastado.

Alguien dice que es el tedio, la costumbre
al pálido semblante de mi estampa.



NAPUŠTANJE


Bog koji me čuva je umoran.
Njegova lađa zaustavljena bez vjetra
razbija se u blizini plaže.
Vila koja me zove ne šapuće i ne
pjeva; niti osvjetljava neku noć,
predosjećanje smrti ili bdijenja
bolesna od bola, od kostiju i mesa.  

Anđeo čuvar, izgubljen, leti;
kocka moje sreće istrošena je.

Netko kaže da je to dosada, običaj.


  
DE UN CRONISTA NÁHUATL

                                   (Caída de Tenochtitlán, 13 de agosto de 1521)
Escribo en la piedra,
escribo en la piedra,
escribo en la piedra,
escribo en la piedra,
escribo en la piedra,
escribo en la piedra.

No sale una línea,
no marca el punzón,
escribo en la piedra
y la fuerza se agota,
se mueren las selvas,
se caen planetas,
escribo en la piedra:
el tiempo no escribe.

La muerte cabalga,
el dios nos destruye,
el águila cae
mordiendo sus alas,
escribo en la piedra,
la historia que veo,
por todos los niños
y madres que lloran:
escribo en la piedra,
escribo en la piedra,
ya no hay sacrificios,
ya no hay sacerdotes,
escribo en la piedra,
los dardos se han roto,
escribo en el agua,
escribo en el aire:
lo códices huelen
a carne quemada.

Escribo en la piedra
y la sangre es la XOCHITL[1]
y la sangre es la CUĨCATL
y la sangre que cae
no hereda memoria.
(A Teresa Calderón)

O JEDNOME NÁHUATL KRONIČARU


Pišem po kamenu,
pišem po kamenu,
pišem po kamenu,
pišem po kamenu,
pišem po kamenu,
pišem po kamenu,

Ne pojavljuje se niti redak,
nema oznake šiljka,
pišem po kamenu
i snaga se troši,
umiru prašume,
propadaju planeti,
pišem po kamenu:
vrijeme ne piše.

Smrt jaši,
bog nas uništava,
orao pada
grizući si krila,
pišem po kamenu
povijest koju vidim
za svu djecu
i majke koje plaču:
pišem po kamenu,
pišem po kamenu,
i nema žrtvovanja,
nema svećenika,
pišem po kamenu,
koplja su slomljena,
pišem po vodi,
pišem po zraku:
stari rukopisi mirišu
po sprženome mesu.

Pišem po kamenu
i krv je XOCHITAL*
i krv je CUÍCATL*
i krv koja teče
nije naslijedila sjećanje.
                                                                                                                     (Teresi Calderón)


*XOCHITAL, CUÍCATL – poezija na jeziku náhuatl. (op. a.) 



FRAGMENTO DE LA SENTENCIA ESCRITA POR UN JUEZ EN PARÍS  EN 1461


“[…] Dicto esta sentencia de muerte por la horca, instrumento de la mano de la justicia ciega, por todos los delitos que cometió este hombre en plenas facultades y por su cruel arbitrio:

Habrá de andar camino recto hasta el cadalso, sin posible enmienda, ni arrepentimiento alguno.

Dicto esta sentencia para François Villon y obligo que mordaza impida su argumento. Que no lo escuche el vulgo, ni el cura ni el verdugo, que las palabras mueran en su garganta atada.

Sin posible prórroga ni apelación ninguna, dicto esta sentencia en París, Reino de Francia.”


Nota de un escribano en 1489:

La sentencia jamás fue ejecutada. Dícese de aquel François Villon que partió a Inglaterra (no existe tal certeza). Hace poco que circulan sus poemas publicados.


(A Francisco Vejar, después de tantos años)



ODLOMAK PRESUDE KOJU JE NAPISAO JEDAN SUDAC U PARISU 1461

“[…] Donosim ovu presudu na smrt vješanjem, slijepo oruđe pravde, za sve zločine koje je ovaj čovjek svojom okrutnom svojevoljnosti počinio:  
Mora ići izravno na stratište, bez mogućih izmjena i imalo kajanja.
Presuda se odnosi na Françoisa Villona i zahtijevam da ga se ušutka kako se ne bi branio. Da ga ne čuje svjetina, ni župnik ni krvnik, da mu riječi zamru u stegnutome grlu.
Bez mogućnosti odgode i bilo kakve žalbe, donosim ovu presudu u Parizu, u Kraljevini Francuskoj.”

Bilješka notara 1489.

Osuda se nikada nije primijenila. Odnosi se na onoga Françoisa Villona koji je otišao u Englesku (to nije sigurno). Odnedavno kruže njegove objavljene pjesme.

                       (Franciscu Vejaru, nakon tolikih godina)



UN ORÁCULO DE DELFOS


Pregunta el Sacerdote a la Sibila por orden de Alejandro, el Macedonio:

-¿Acabaré el trabajo por la paz de los reinos y ciudades y el  rico porvenir que ellas merecen?

Responde el Sacerdote después de oír los gritos hondos: las guturales sílabas y el llanto entrecortado. Las interrumpidas risas. Los ojos entornados:

-El barco que te lleve
no tornará jamás.
Serás un nuevo Ulises
sin Ítaca, sin patria:
con una rica herencia,
con un legado oscuro.

El barco que te lleve
encallará en la cúspide
de un lejano Olimpo
de Dioses que poseen
las llaves de las puertas
de todas las ciudades.

El barco que te lleve
será tu propio cuerpo,
brioso, acalorado, por fiebres
consumido.

(A Patricio Morales)


PROROČANSTVO IZ DELFA

Po nalogu Aleksandra Makedonskoga, svećenik pita proročicu:
Hoću li završiti posao vezan uz donošenje mira kraljevstvima i gradovima te blistave budućnosti  koju zaslužuju?
Nakon što je čuo snažne krikove - grlene slogove i isprekidani plač, prekinut smijeh,
iskolačene oči, odgovara svećenik:
„Brod na kojemu ploviš
nikada se više neće vratiti.
Bit ćeš novi Odisej
bez Itake, bez domovine:
s bogatim nasljedstvom,
s mračnom ostavštinom.

Brod na kojemu ploviš
nasukat će se na hridi
dalekoga Olimpa
s bogovima koji posjeduju
ključeve vrata
svih gradova.

Brod na kojemu ploviš
bit će tvoje vlastito tijelo,
vatreno, zagrijano vrućicama
koje je pretrpjelo.

( Patriciju Moralesu) 


DE UN POETA MENOR


Ni Verlaine, ni Verlaine, ni Verlaine,
ni la música, ni Mallarmé,
ni nada que decir, ni aquel horóscopo,
ni el odio, ni el rencor,
ni la podrida envidia.

Nada. Nada. Nada.

El último que pueda
cave el agujero muy al fondo,
profundo en el mar de su cabeza.

(A Mauricio Barrientos)


 O MLADĐEMU PJESNIKU

Ni Verlaine, ni Verlaine, ni Verlaine,
ni glazba, ni Mallarmé,
ni išta za reći, ni onaj horoskop,
ni mržnja, ni kivnost,
ni trula zavist.

Ništa. Ništa. Ništa.

Posljednji koji to može,
kopa rupu pri samome dnu,
duboko u moru svoje glave.

(Mauriciju Barrientosu)



[MI PATRIA ES UNA OLA QUE NO ROMPE]


MI PATRIA ES UNA OLA QUE NO ROMPE
MI PATRIA NUNCA TUVO GEOGRAFÍA

Por un momento quise verte toda
llevándote mi patria por tu piel
abriéndote camino con los dedos

(A cada instante miro hacia mis ojos
y veo cementerios y escaleras
y veo cómo bajan esas calles
vacías hasta aquí
a mi ventana)

Jamás me abandonó mi cordillera
mi patria no me aguarda y no la encuentro
Jamás me abandonó a cada paso

Sólo debo hallar el hueco de mi tierra



[MOJA JE DOMOVINA VAL KOJI SE NELOMI]

MOJA JE DOMOVINA VAL KOJI SE NE LOMI
MOJA DOMOVINA NIKADA NIJE IMALA ZEMLJOPIS

Na trenutak sam te želio vidjeti čitavu
nanoseći ti svoju domovinu po koži
otvarati ti put prstima

(Svakoga trena gledam prema svojim očima
i vidim groblja i stube
i vidim kako se te prazne ulice
spuštaju do ovdje,
do mojega prozora)

Moja me kordiljera nikada nije ostavila
moja me domovina ne čeka i ne nalazim je
nikada ama baš nikada me nije napustila

samo moram pronaći odjek svoje zemlje


 INFANCIA


Del sabor a tierra y hojas, por la tarde,
del balcón abierto al sol en el verano,
del único paisaje al mar entretejido.

De allí Andrés recuerda los años verdaderos.

                                                                              (A mi madre)



DJETINJSTVO

Uz poslijepodnevni miris zemlje i lišća,
s balkona koji ljeti gleda prema suncu,
uz jedinstveni krajolik usmjeren prema isprepletenome moru.

 Andrés se prisjeća istinskih godina.

                                                                       (Mojoj majci)  



ANDRÉS MORALES MILOHNIĆ nació en Santiago de Chile en 1962. Poeta y ensayista. Es Licenciado en Literatura por la Universidad de Chile y Doctor en Filosofía y Letras con mención en Filología Hispánica por la Universidad Autónoma de Barcelona (España). Ha publicado diecinueve libros de poesía: Por ínsulas extrañas (1982); Soliloquio de fuego (1984); Lázaro siempre llora (1985); No el azar/Hors du hasard (1987); Ejercicio del decir (1989); Verbo (1991); Vicio de belleza (1992); Visión del oráculo (1993); Romper los ojos (1995); El arte de la guerra (1995); Escenas del derrumbe de Occidente (1998); Réquiem (2001); Antología Personal (2001); Izabrane Pjesme (Poesía Reunida, 2002, traducción de Željka Lovrenčić y Jordan Jelić); Memoria Muerta (2003), Demonio de la nada (2005), Los Cantos de la Sibila (2009), Ejercicio de Escribir (Cubo Anatrópico, libro-objeto, 2010) y Antología Breve (Libro electrónico, 2011). Su obra poética se encuentra parcialmente traducida a once idiomas (inglés, francés, croata, portugués, mapudungun, chino, sueco, noruego, rumano, catalán e italiano) y ha sido incluida en más de sesenta antologías nacionales y extranjeras y en un gran número de revistas literarias chilenas y del exterior (más de ochenta), siendo también distinguida con diferentes reconocimientos nacionales e internacionales entre los que destacan: Premio Manantial de la Universidad de Chile (1980), Premio Miguel Hernández al mejor poeta joven latinoamericano  (Buenos Aires, Argentina, 1983), Beca Pablo Neruda (1988), Beca para Hispanistas extranjeros (como poeta y académico) del Ministerio de Asuntos Exteriores de España (Madrid, 1995), FONDART de 1992 y de 1996, Premio Ciudad de San Felipe 1997, Beca de Creación Literaria 2001 de la Fundación Andes, Beca de Creación Literaria para escritores del Consejo Nacional de la Cultura y las Artes de Chile 2001, 2004 y 2008. Premio Nacional de Poesía “Pablo Neruda” 2001, Primer Premio en el XII Concurso Internacional de Poesía “La Porte des Poètes” de París (Francia) 2007 y el Premio de Ensayo “Centro Cultural de España” en sus versiones 2002  y  2003. En octubre de 2008 es incorporado como miembro de la Academia Chilena de la Lengua. En el ámbito del ensayo y la crítica literaria destacan sus libros dedicados a la poesía chilena, hispanoamericana, española y europea, Antología Poética de Vicente Huidobro (1993); Un ángulo del mundo. Muestra de poesía iberoamericana actual (1993); Poesía croata contemporánea (1997); Anguitología (1999); España reunida: Antología poética de la guerra civil española (1999); Altazor de puño y letra (1999); Antología de Poesía y Prosa de Miguel Arteche (2001); De palabra y Obra, ensayos (2003), Antología poética de la Generación de los ochenta (2010) y A la sombra del poema (Inédito). Actualmente desarrolla su escritura poética conjuntamente con sus clases de Taller de Poesía, Literatura Española Clásica y Contemporánea y de Poesía Chilena en la Universidad de Chile y en la Universidad Finis Terrae en Santiago de Chile.


ANDRÉS MORALES MILOHNIĆ rođen je u Santiagu 1962. Pjesnik je i esejist. Na Čileanskome sveučilištu diplomirao je književnost. Hispanističku filologiju doktorirao je na Filozofskome fakultetu Nezavisnoga sveučilišta (Universidad Autónoma) u Barceloni. Objavio je devetnaest zbirki poezije: Po čudnim otocima (1982.), Solilokvij vatre (1984.), Lázaro uvijek plače (1985.), Ne slučajnosti/Hors du Hasard (1987.), Vježbanje govora (1989.), Riječ (1991.), Porok ljepote (1992.), Proročanska vizija (1993.), Uništiti oči (1995.), Umijeće ratovanja (1995.), Scene propadanja Zapada (1998.), Rekvijem (2001.), Osobna antologija (2001.), Izabrane pjesme (2002. – prijevod Željka Lovrenčić i Jordan Jelić), Mrtvo sjećanje (2003.), Demon ništavila (2005.), Pjesme proročice (2009.), Vježbanje pisanja (Čovjekolika kocka, knjiga-stvar, 2010.) i Kratka antologija (elektronička knjiga, 2011.). Poezija mu je djelomično objavljena na jedanaest jezika (engleski, francuski, hrvatski, portugalski, mapudungun, kineski, švedski, norveški, rumunjski, katalonski i talijanski) i uključena u više od šezdeset domaćih i stranih antologija te u veliki broj čileanskih i inozemnih književnih časopisa (više od osamdeset). Za svoje je stvaralaštvo dobio nacionalna i međunarodna priznanja od kojih se ističu Nagrada Manantial Čileanskoga sveučilišta, (1980.), Nagrada Miguel Hernández za najboljega mladoga latinsko-američkoga pjesnika (Buenos Aires, 1983.), Stipendija Pablo Neruda, (1988.), Stipendija za strane hispaniste (kao pjesnik i sveučilišni profesor) španjolskoga Ministarstva vanjskih poslova, (1995.), FONDART (1992. i 1996.), Nagrada grada San Felipea, (1997.), Stipendija za pjesničko stvaralaštvo Zaklade Andes, (2001.), Književna stipendija za pjesničko stvaralaštvo Čileanskoga Nacionalnoga vijeća za kulturu i umjetnost (2001., 2004. i 2008.), Nacionalna nagrada za poeziju „Pablo Neruda“, (2001.), Prva nagrada na XII. međunarodnome pjesničkome natječaju „La Porte de Poétas u Parizu, (2007.) i Nagrada za esej „Španjolski kulturni centar“ (2002. i 2003.) U listopadu 2008. postaje članom Čileanske akademije za jezik. Na području eseja i kritike ističu se njegove knjige posvećene čileanskoj, hispanoameričkoj, španjolskoj i europskoj književnosti: Poetska antologija Vicentea Huidobra (1993.), Jedan kutak svijeta. Prikaz suvremene iberoameričke poezije (1993.), Suvremena hrvatska poezija (1997.), Anguitología (1999.), Ujedinjena Španjolska: pjesnička antologija španjolskoga građanskoga rata (1999.), Altazor svojeručno (1999.), Antologija pjesama i proze Miguela Artechea (2001.), O riječi i djelu, eseji (2003.), Pjesnička antologija naraštaja osamdesetih (2010.) i U sjeni pjesme (neizdano). Pisanje poezije usklađuje s predavanjima Poetska radionica, Španjolska klasična i suvremena književnost i Čileanska poezija na Čileanskome sveučilištu te na Sveučilištu Finis Terrae u Santiagu.                                



[1] XOCHITL CUĨCATL: poesía, en lengua náhuatl.